عباس نوشت

قطع دست سوداگران با «مالیات بر عواید سرمایه»

۲۰ تیر ۱۳۹۷

قطع دست سوداگران با «مالیات بر عواید سرمایه»پول‌نیوزنبود مالیات بر این عواید سبب ایجاد فاصله طبقاتی زیاد در جامعه و دامن زدن به بی‌ثباتی اقتصادی و خارج انجام گرفتن سرمایه از بخش‌های تولیدی انجام گرفته هست. کارشناسان معتقدند که در صورت اضافه انجام گرفتن «مالیات بر عواید سرمایه» به پایه مالیاتی کشور، به سودهای کلانی که عده‌ای فرصت‌طلب از افزایش نرخ ارز، طلا، مسکن و… به دست می‌آورند، مالیات تعلق خواهد گرفت. در همین ارتباط،  سیدمسعود احمدی، کارشناس اقتصادی در یادداشتی ، لزوم اضافه انجام گرفتن این مالیات به پایه مالیاتی کشور را مورد تحلیل قرار داده هست که متن تکمیل آن از نظرتان می گذرد:

اقتصاد کنونی ایران با آنچه به‌عنوان پلن ابلاغی رهبر انقلاب تحت عنوان «اقتصاد مقاومتی» و پلن هدایت‌گر اقتصاد کشور شناخته انجام گرفته هست، فاصله زیادی دارد. یکی از نتایج این فاصله غلبه فعالیت‌های غیرمولد بر فعالیت‌های مولد اقتصادی در کشور هست. تأمین شرایط و فعال‌سازی امکانات و منابع مالی و سرمایه‌های انسانی و علمی کشور برای توسعه کارآفرینی ازجمله نکاتی هست که در سیهست‌های کلی ابلاغی اقتصاد مقاومتی به آن اشاره انجام گرفته هست. با وجود این، هنوز سیهست‌گذاری و سازوکار اجرایی مشخص و مدونی برای به‌کارگیری منابع مالی کشور به‌منظور تحقق این دنبال وجود ندارد. کارشناسان عقیده دارند که ایجاد اشتغال مولد رکن اصلی نجات اقتصاد کشور هست و سبب افزایش درآمد اقشار کم‌درآمد جامعه خواهد انجام گرفت.

فعالیت مولد و غیرمولد چیست؟

منظور از فعالیت‌های مولد آن دسته از فعالیت‌هایی هستند که در اثر انجام آن در کشور ارزش‌افزوده ایجاد می‌شود. فعالیت‌های مولد در بخش‌های مختلف اقتصادی موجب افزایش تولید متناسب با نیازهای جامعه، رانجام گرفت اقتصادی و توزیع معقول درآمد و کالا خواهد انجام گرفت.

در مقابل، فعالیت‌های غیرمولد به از بین رفتن ثبات اقتصادی و انحراف سرمایه‌ها از تولید به سمت اقدامات سوداگرانه منجر می‌شود. کار غیرمولد سبب افزایش ثروت در جامعه نمی‌شود و به‌نوعی سبب گسترش فعالیت‌های رانت‌جویانه برای افرادی خاص خواهد انجام گرفت.

فعالیت‌هایی در اقتصاد غیرمولد هستند که حذف آن‌ها از اقتصاد، نه‌تنها تأثیری بر رانجام گرفت اقتصادی ندارد که زمینه افزایش رانجام گرفت اقتصادی را نیز فراهم می‌کند. این‌گونه فعالیت‌ها توزیع درآمد ناعادلانه، کاهش رانجام گرفت اقتصادی، کاهش رفاه جامعه و تضعیف بخش تولید را به همراه دارد. این فعالیت‌ها همچون ترمزی نقش زیاد محدودکننده‌ای را در اقتصاد کشور دارند. دلیلکه تایمی سود سرشار با کاهشین هزینه و زحمت در بازارهای غیرمولد وجود داشته باانجام گرفت، منابع و نقدینگی موجود در کل اقتصاد به سمت این بازارها سرازیر و موجب تعطیلی تولید و بیکاری گسترده می‌شود.

در حال حاضر، کم‌ریسک بودن و بازدهی بالای سرمایه‌گذاری در بخش‌های غیرمولد اقتصاد مانند مسکن، طلا، ارز، خودرو و… سبب انجام گرفته هست که این بخش‌ها با وجود اینکه ماهیت مصرفی دارند، به‌عنوان کالای سرمایه‌ای تلقی گردد؛ حال آنکه هیچ‌گونه ارزش‌افزوده‌ای را برای کشور به همراه ندارند.

تداوم جذابیت بازارهای غیرمولد با نابودی بنیان اقتصاد کشور، ضربه سنگینی به بخش‌های تولیدی کشور وارد خواهد کـــرد. دلیلکه با وجود درآمد بالا و ریسک پایین آن، دلیلی ندارد که پلن‌های تولیدی و اشتغال‌زایی پیگیری گردد.

راهکار حذف فعالیت‌های غیرمولد چیست؟

حرکت به سمت فعالیت‌های غیرمولد مختص کشور ایران نیست؛ اما زیادی از کشورهای توسعه‌یافته مانند آمریکا، فرانسه و کره جنوبی با وضع قوانینی هوشمند مانع از ایجاد بازارهای غیرمولد در اقتصاد خود انجام گرفته‌اند. یک راهکار برای جلوگیری از رانجام گرفت فعالیت‌های غیرمولد، ایجاد هزینه برای بازارهای غیرمولد از طریق اخذ مالیات‌هایی با عنوان «مالیات بر عواید سرمایه‌ای» یا Capital Gains Tax هست. بر این اساس، درصورتی‌که دارایی با قیمتی افزایش از قیمت خریداری‌انجام گرفته فروخته شود، به آن مالیات تعلق می‌گیرد. در این حالت دیگر رانت‌های هشداراتی منجر به ثروت‌آفرینی کلان بدون ارزش‌افزوده نمی‌گردد و در صورت تحقق با مالیات‌های سنگین روبرو می‌گردد.

در ایران تاکنون چنین پایه مالیاتی برای عواید سرمایه‌ای وجود نداشته هست؛ لذا با کوچک‌ترین خلل در ثبات اقتصادی عده‌ای فرصت‌طلب که دارای رانت هستند، از درآمدهای کلانی برخوردار می‌شوند و به بی‌ثباتی اقتصاد کشور دامن می‌خانومند.

بنابراین لازم هست که با دنبال کاهش شکاف طبقاتی ناشی از فعالیت‌های غیرمولد و جلوگیری از توسعه فعالیت‌هایی که هیچ‌گونه ارزش‌افزوده برای کشور ایجاد نمی‌کنند و سبب ایجاد تورم و بی‌ثباتی در اقتصاد کشور می‌شوند، اخذ مالیات بر عواید سرمایه تصویب و اجرایی گردد.